در این تحقیق رویشگاه سرو موجود در شهرستان داراب مورد بررسی و مطالعه قرار گرفت. این توده سرو یک مجموعه درختان کهنسال می باشد که به صورت منفرد و یا چندتایی مجموعه ای از درختان کهنسال سرو را تشکیل می دهد. در این بررسی خصوصیات اکولوژیکی و مورفولوژیکی درختان سرو مطالعه شد. خصوصیات اکولوژیکی شامل خاک، اقلیم و وضعیت آب منطقه و خصوصیات مورفولوژیکی شامل ارتفاع درختان، قطر یقه و قطر برابر سینه، قطر تاج پوشش و ارتفاع محل تشکیل تاج می باشد. میانگین بارندگی این رویشگاه برابر 298 میلیمتر بوده و توزیع بارندگی بیشتر در پاییز و زمستان می باشد. منطقه از لحاظ اقلیمی، منطقه خشکی بوده و دارای خاکهایی با بافت سبک و نسبتا قلیایی است. ارتفاع درختان بین 16.5 تا 23.6 متر بود و به طور متوسط درختان دارای ارتفاعی برابر 19.77 متر می باشند. قطر برابر سینه این درختان بین 118 تا 203 سانتیمتر متغیر بوده و به طور متوسط برابر 166 به دست آمد. با توجه به خصوصیات مورفولوژیکی درختان، سن این توده بیش از 1000 سال تخمین زده می شود. مشخصات این درختان نشان می دهد که توده کهنسالی بوده و از لحاظ ژنتیکی با ارزش می باشند. مطالعات انجام شده نشان داد درختانی که کمتر تحت تعرض و تخریب انسان قرار گرفته اند با وجود سن زیاد دارای شادابی خوبی بوده و بذردهی درختان نیز مناسب می باشد ولی تعداد زیادی از پایه ها به نحوی تخریب شده اند به طوری که آتش زدن تنه درختان و قطع انشعاب اصلی آنها باعث شده است که تعدادی از پایه ها تخریب گردد. همچنین انجام کشت و کار و شخم و شیار و اطراق دام در زیر درختان باعث شده که هیچ گونه زادآوری طبیعی در اطراف درختان مشاهده نشود.

استفاده از روش هایی عقلانی و نظام مند در مدیریت منابع و استفاده بهینه از آنها بسیار مهم است. این روش ها باید به نحوی باشد که توان و پتانسیل سرزمین را در نظر بگیرد در غیر این صورت خسارات جبران ناپذیری به منابع و سرزمین وارد می شود. ضرورت ارزیابی توان اکولوژیک کاربری توسعه شهری، روستایی و صنعتی به این معنی است که توان سرزمین مورد نظر چقدر است. با توجه به بحران های زیست محیطی حاصله در شهرستان داراب، هدف این تحقیق بر ارزیابی توان اکولوژیک شهرستان داراب برای توسعه شهری، روستایی و صنعتی و ارائه راهکارهایی است که در این زمینه جهت نیل به اهداف توسعه پایدار قرار خواهد گرفت. در همین رابطه توان اکولوژیک توسعه شهرستان داراب با استفاده از رویهم گذاری لایه های اطلاعاتی و جمع بندی آنها با بهره گیری از فن آوری GIS ارزیابی گردید. نتایج ارزیابی در دو کلاس نسبتا مناسب (2) و نامناسب (3) ارائه شد. در ضمن در این پژوهش درصد طبقات توان در برآورد استقرار فعلی کاربری های شهری، روستایی و صنعتی با رویهم گذاری لایه های پلی گونی شهری، نقطه ای روستاها و مناطق صنعتی شهرستان بر روی نقشه توان اکولوژیک انجام و وضعیت این مناطق مشخص گردید. با توجه به نتایج بدست آمده اکثر مناطق شهری، روستایی و صنعتی در طبقه سه یا نامناسب قرار دارند.

سازندهای کارستی آسماری- جهرم به طور وسیعی در شهرستان داراب رخنمون دارند. محل دفن فعلی پسماندهای شهر داراب روی آبرفت های گراولی- ماسه ای قرار دارد که این آبرفت ها با ستبرای چند متر روی سازند کارستی آسماری واقع شده است. هدف این مقاله بررسی اثر محل دفن زباله شهرستان داراب بر روی کیفیت آب های زیر زمینی است. 10 حلقه چاه کارستی و آبرفتی، در پایین دست محل دفن زباله انتخاب شد تا غلظت یون های اصلی، نیترات، کلیفرم کل، کلیفرم مدفوعی، فلزات سنگین و عناصر کمیاب در این چاه ها اندازه گیری شود. غلظت یون های اصلی و نیترات در این چاه ها، کمتر از حد مجاز تعیین شده برای این عناصر توسط سازمان حفاظت محیط زیست آمریکاست. کلیفرم مدفوعی در بیشتر چاه ها بیش از حد مجاز است. هیچ منبعی آلودگی که سبب افزایش کلیفرم مدفوعی در چاه های بهره برداری شود، وجود ندارد. پژوهش هایی که به تازگی انجام شده است نشان می دهد که کلیفرم می تواند به طور طبیعی در خاک وجود داشته باشد. بر پایه استاندارد سازمان محیط زیست آمریکا و سازمان بهداشت جهانی، مقدار آنتیموان و سلنیم در برخی از چاه ها بیش از حد مجاز است. با توجه به سوی جریان آب و روند تغییرات غلظت آنتیموان و سلنیم، منشأ این عناصر نمی تواند محل دفن زباله باشد، همچنین هیچ منبع انسان زادی در منطقه وجود ندارد که منشأ این آلاینده ها باشد. منشأ آنتیموان و سلنیم به احتمال زیاد زمین زاد است و از سنگ آهک و شیل در منطقه مورد مطالعه سر چشمه گرفته است. به علت خشک سالی و اضافه برداشت، حجم ذخیره دینامیک آبخوان به طور قابل ملاحظه ای کاهش یافته، آنتیموان و سلنیم در حجم کمتری از آب آبخوان حل شده و در نتیجه غلظت این عناصر افزایش یافته است.

امروزه رونق اقتصادی کشور و تامین منافع کل جمعیت ایران بی ارتباط با توسعه فعالیتهای اقتصادی، اجتماعی و تولیدی روستائیان نیست. به این لحاظ هرگونه برنامه ریزی در نواحی روستایی دارای اهمیت و ضرورت بسیار است. در این راستا جوامع روستایی اگرچه یکپارچه و بی دغدغه به نظر می رسد اما مطالعات اخیر ناپایداری ها و آشفتگی هایی را در این جوامع نشان داده است و نگرانی روستائیان به یک مساله حاد در بخش معیشتی روستاها تبدیل شده است. جامعه روستایی بخصوص کشاورزان در معرض نگرانی و استرس های بی شماری قرار دارند که تغییرات ناگهانی در محیط کار، بلایای طبیعی، نگرانی های زمان کاشت، داشت و برداشت محصول، شرایط آب و هوایی نامساعد، سیاستهای دولت و .... بخشی از این موارد است. مقاله حاضر به شیوه تحلیلی و با انجام مطالعات میدانی و پیمایشی به بررسی عوامل نگران کننده کشاورزان روستایی شهرستان داراب پرداخته است. جامعه آماری پژوهش شامل 725 خانوار از 15 روستای منطقه می باشد. نتایج پژوهش نشان می دهد که عوامل طبیعی نسبت به سایر عوامل تاثیر بیشتری در بروز استرس در نزد کشاورزان روستایی داشته است. همچنین بین عوامل اقتصادی، طبیعی و جغرافیایی تفاوت معناداری به لحاظ آماری وجود دارد. در صورتی که بین عوامل اقتصادی و اجتماعی تفاوت معناداری وحود ندارد. در نهایت برآورد گردید که جهت مقابله با عوامل نگران کننده کشاورزان بهتر است تحقیقات دامنه داری انجام گیرد تا افزایش بهره وری را در بعد اقتصادی و اجتماعی تقویت نماید.

هدف از انجام این پژوهش تحلیل اثرات خشکسالی بر ناپایداری سکونتگاه های روستایی شهرستان داراب در طی دوره آماری 1390-1376 می باشد. جمع آوری داده های مورد نیاز به دو روش میدانی و کتابخانه ای انجام شده است. در روش اسنادی داده های هواشناسی مورد نیاز از اداره کل هواشناسی استان فارس و داده های تولید محصولات از سازمان جهاد کشاورزی استان تهیه شده است. جهت تعیین وقوع یا عدم وقوع خشکسالی، اطلاعات جمع آوری شده به روش اسنادی با استفاده از شاخص های SIAP و PNPI مورد تحلیل قرار گرفته است. سپس در روش میدانی جهت تحلیل اثرات خشکسالی بر ناپایداری سکونتگاه های روستایی از نگاه روستاییان به طراحی و تکمیل پرسشنامه از 140 روستای دارای سکنه اقدام گردید که اطلاعات جمع آوری شده از طریق پرسشنامه جهت تایید یا رد فرضیات تحقیق، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد که خشکسالی و کاهش بارندگی موجب کاهش عملکرد محصولات کشاورزی به خصوص محصول گندم معادل 0.38 کیلوگرم به ازای هر میلیمتر کاهش بارندگی در واحد هکتار شده است. این کاهش تولید منجر به کاهش درآمد ساکنان نواحی روستایی و مهاجرت آنها و سرانجام باعث ناپایداری سکونتگاه های روستایی شده است. همچنین بررسی ها نشان می دهد که در طول دوره مورد مطالعه، تعداد 14 روستا متروک و خالی از سکنه شده و 32 روستا نیز در معرض متروک شدن قرار گرفته اند.

داراب نامه طرسوسی که در قرن ششم نوشته شده، از جمله کتاب هایی است که داستان داراب، پسر بهمن، را به طور کامل روایت کرده است، ولی تفاوت هایی در روایت طرسوسی با روایت فردوسی از این داستان وجود دارد که موضوع این نوشتار است. در این نوشتار، به همراه خلاصه ای از دو روایت که با هم مقایسه می شوند، تفاوت های آن ها بیان می شود. در داراب نامه با شگفتی ها و خوارق عاداتی مواجه می شویم که در شاهنامه از آن خبری نیست. این شگفتی ها به روایت طرسوسی فضایی اسطوره ای می دهد و داستان داراب را شبیه داستان گرشاسپ می کند. همچنین رفتار و منش داراب بر تخت شاهی در داراب نامه بهادرانه و قلدرمآبانه است در حالی که در شاهنامه رفتاری شاهانه دارد.

مقدمه: جامعه عشایری ایران که در زمان نه چندان دور بیش از 50 درصد جامعه ایران را به خود اختصاص می­داده است امروز بر اثر عوامل مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و تاریخی کمتر از 5 درصد جمعیت کل کشور را به خود اختصاص داده است که به دلیل اسکان عشایر بوده است.هدف پژوهش: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرات اسکان بر معیشت پایدار عشایر در بخش مرکزی شهرستان داراب انجام شده است. این پژوهش از حیث هدف جز پژوهش­های کاربردی محسوب می­شود که بنا به ماهیت آن شیوه اجرای به صورت توصیفی- تحلیلی است.روش ­شناسی تحقیق: جامعه آماری تحقیق را عشایر اسکان یافته و عشایر کوچ­رو در در بخش مرکزی شهرستان داراب تشکیل داده است که براساس نتایج سرشماری نفوس و مسکن در سال 1395 جمعیت آن برابر با 1131 نفر بوده است که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 287 نفر به عنوان نمونه به صورت تصادفی ساده انتخاب شده است. به منظور تجزیه و تحلیل یافته­های تحقیق از آزمون تی تک نمونه­ای و تحلیل رگرسیون چند متغیره استفاده شده است.قلمروجغرافیایی پژوهش: این پژوهش درعرصه شهرستان داراب  از شهرستان­های استان فارس انجام پذیرفته است.یافته ­ها و بحث: اطلاعات به دست آمده در بین عشایر اسکان­یافته و عشایر کوچ­رو نشان داد که وضعیت سرمایه انسانی در بین عشایر اسکان­یافته با میانگین 317/3 نسبت به عشایر کوچ­رو با میانگین 843/2 مناسب­تر است. از نظر سرمایه اجتماعی در هر دو گروه عشایر اسکان یافته با میانگین 113/3 و عشایر کوچرو با میانگین 104/3 مطلوب و مناسب است و تفاوت چندانی ندارند. از نظر سرمایه فیزیکی عشایر اسکان یافته با میانگین 227/3 نسبت به عشایر کوچ­رو با میانگین 877/2 در وضعیت مناسب­تری قرار دارد. همچنین نتایج رگرسیون چند متغیره نشان داد که اسکان بیش­ترین تاثیر را با مقدار ضریب بتای 318/0 بر سرمایه فیزیکی داشته است. همچنین بر سرمایه انسانی با مقدار ضریب بتای 254/0، سرمایه اجتماعی با مقدار ضریب بتای 221/0، سرمایه طبیعی با مقدار ضریب بتای 154/0 و سرمایه اقتصادی با مقدار ضریب بتای 277/0 تاثیرگذار بوده است.نتایج: اگرچه اسکان عشایر موجب شده تا دسترسی جوامع عشایری به خدمات زیرساختی و دسترسی­های آموزشی و همچنین مسکن و عوامل دیگر آسانتر شود و سطح رفاه نسبی آن­ها با توجه به خدمات­رسانی بیشتر به آن­ها بهتر شود اما جامعه عشایری ماهیت اصلی خود را با توجه به دام و مرتع که دو رکن اصلی زندگی در میان جامعه عشایر کوچ­رو بوده است از دست داده است.

0